Orkun Tekin - Reklamz Yönetim Kurulu Başkanı
Gençler eskiye oranla daha fazla proje üretmeye, yenilikleri yakından takip edip, özellikle internette neler yapabilecekleriyle ilgili ciddi bir biçimde düşünmeye ve düşündüklerini hayata geçirmeye başladılar.
İnternetten yemek siparişi verip, gazetelere göz atıyor, market alışverişi yapabiliyor, çok uzaklarda bile olsa sevdiklerimizle online haberleşip, video seyrediyor, TV izliyor, şubeye adım atmadan tüm bankacılık işlemlerimizi gerçekleştirebiliyoruz. Böylesine uçsuz bucaksız bir uzama yayılmış binlerce projenin arasından bizi şaşırtacak kadar değerli olanlar kısa sürede ön plana çıkıyor. Bu projelerin başarılı olmasındaki en önemli faktörler neler acaba, nasıl oluyor da ayrılıyorlar diğerlerinden?
Soruların cevaplarını ararken bir yandan da, girişimci olarak internette yer almakla alakalı bir takım detaylara göz atmakta fayda var. Son zamanlarda gerek kişisel görüşmelerim, gerekse sektördeki arkadaşlarımdan duyduklarım gösteriyorki; gençler eskiye oranla daha fazla proje üretmeye, yenilikleri yakından takip edip, özellikle internette neler yapabilecekleriyle ilgili ciddi bir biçimde düşünmeye ve düşündüklerini hayata geçirmeye başladılar. Girişimcileri yatırımcılarla buluşturmak amacıyla kurulan e-tohum platformu tarafından gerçekleştirilen toplantılarda da bu projelerin çoğuna tanık olma imkânını yakalıyoruz aslında.
Sektörde profesyonel olarak iş hayatını sürdüren bizlere de gençlerden pek çok soru geliyor konuyla ilgili. Ne hoştur ki gelen soruların neredeyse tamamı oldukça ayakları yere basan sorular. Hem bu soruların bir kısmına yanıt olabilmesi hem de girişimci ruhunu internete taşırken gözden kaçırılmaması gereken unsurları incelemek amacıyla, 2000’li yılların başından beri sektörün içinden biri olarak naçizane benim de söyleyebileceğim bir kaç şey var. Eminim ki bunlar yalnızca benim değil, sektöre girişimci olarak adım atıp, bugün gayet başarılı projelerin başında bulunan ve asla girişimci ruhunu kaybetmeyen diğer arkadaşlarımın da ortak fikirleridir.
Girişimci doğulmaz, olunur!
“Girişimci” dediğimde aklım şöyle bir profil çiziyor bana; çağı yakalayan, bulunduğu ortam ve şartlarla ilgili farkındalığı yüksek olan, doğru zamanda, doğru ihtiyaçları tespit ederek, beklemek yerine fırsatı kendi yaratan kişi...
Hayata geçirilmesi tasarlanan projenin ilk ve tek, eşi, benzeri olmayan bir yapıda geliştirilmesinden ziyade, kullanıcıların ihtiyaçlarına hangi oranda cevap verebileceği önemlidir.
Pek çok projeyle karşılaşıyoruz; anlatıldığında ilginç gibi gözüken ancak iş, fikri online ortama taşımaya gelince pek çok zorluğu da beraberinde getiren... Girişimcilerin projeyi geliştirirken detaylı bir iş planıyla birlikte biraz da ileriyi görerek hareket etmelerinde fayda var gibi geliyor bana. İnternet çok hızlı gelişen bir mecra. Hemen yarın hiç tahmin edemeyeceğimiz yeniliklerle karşılaşmamız kaçınılmaz. Bu nedenle, gerçekleştirilecek projenin yeniliklere ayak uydurabilecek dinamizme sahip olması önemli unsurlardan biri.
Pazar iyi analiz edilmeli
Rekabet ve boşlukları fark edip, buna göre hareket almadan, arz-talep dengesinde talebin daha yüksek olduğundan ya da ilerleyen zamanlarda olabileceğinden emin olmadan işe girişmek belki de yapılacak en yersiz davranış olacaktır. Bu durumda en iyisi hiç işe girişmemeli…
Kriz, harekete geçmenin zamanıdır...
Ortamı doğru analiz eden girişimci için kriz bir şey ifade etmediği gibi, çoğu zaman da beraberinde fırsatlarla kapıyı çalan bir kimliğe bürünebilir. Beklemek anlamsızdır, zaman hareket zamanıdır. Projeyi yapıp bir kenara bırakmak sadece o projenin değer kaybetmesine yarar, olgunlaşmasına değil. Durduk yerde hiçbir şey geliş-e-mez. Daha önce ülkemizde yaşanan krizler zamanında ortaya çıkmış ve bugün başarılı birer marka olarak hayatımızı yönlendiren örnekler hiç de azımsanacak oranda değildir; şirketimiz Reklamz de 2001 krizi etkilerinin ülkemizde yaşanmaya devam ettiği bir dönemde kurulmuştur.
Sadece sermayeye yoğunlaşmak projenin gelişimini engeller
Sermayeyi bulduğu an projesinin akıllardan çıkmayacak bir yapıya bürüneceğini hayal edenler olmadığını söyleyemeyiz çünkü sermayeyi fena halde kafasına takanlar var. Ancak unutmamak gerekir ki aslolan proje, daha doğrusu projeyi olgunlaştıran fikirdir. İnternette girişilecek işin asıl sermayesi o değerli ve işletilmeye uygun fikirlerdir. Fikrine güvenip, projesini sürekli geliştirenler gerekli desteği çok geçmeden bulacaklarından emin olmalıdırlar.
Evet, fikir değerlidir ancak o fikirle ilerlenecek yolu da tanımakta fayda var. Araba kullanmayı bilmenin ötesinde, gideceğimiz yolu da bilmek bize daha fazla zaman kazandırır.
Bir internet kurdu olmak, bilgisayardan çok iyi anlamak, hatta programlama yapabilecek kadar “usta” olmak ne yazık ki bir proje geliştirip onu internet üzerinde başarılara taşımaya yetmez. Yapılacak “iş”e hakim olmak, görsel ve içerik açısından mükemmel bir site yaratmaktan daha da önemlidir. Aksi takdirde çok iyi tasarlanmış ancak ziyaretçilerin ihtiyaçlarına yeterince cevap veremeyen bir site olup çıkıverir tüm proje.
“Şöyle bir işe girişsem, tamamen kendi işim olsa da başkalarına hizmet etmesem artık” diyenler varsa aramızda…
Unutmamak gerekir ki, girişimcilik başkalarına hizmet etmemek üzere yola çıkılan bir serüven değildir!.. Aksine, girişimci olduğunuz andan itibaren başkalarına daha çok hizmet etmeye başlarsınız ve hizmetinizi kusursuz bir şekilde devam ettirebildiğiniz sürece de var olursunuz.
Kazanılanın önemli bölümünü işe yatırmak, işi geliştirmek gerekir; aksi halde büyümek hayal olur.
Gelecek vaat eden projeler bir süre sonra kendiliğinden gelişip hacim kazanmaya başlayacaklardır. Büyüme dengeli olmalıdır, karşılanamayacak büyüklükler peşinde koşmak, iş henüz tamamlanmamışken başka projeler yaratmaya çalışmak sonunda yarım yamalak bir sürü projeyle baş başa kalmak anlamına da gelebilir.
Kayıt son derece önemlidir; akıldan iş yapmamak için en basitinden de olsa bir araç kullanmak kaçınılmazdır. 3 sene sonra geriye dönüp bakıldığında tüm kayıtlar düzgün ve erişilebilir olmalıdır.
Gelinen noktaya doğru atılan tüm adımları görebilmek, o andan itibaren ilerlenecek yolda da en büyük yardımcılardan biri olacaktır kuşkusuz.
CRM CRM CRM CRM CRM…
Proje hayata geçtiği andan itibaren CRM’i oldukça ciddi bir şekilde yürütmekte fayda var. CRM bir işletme tarafından özellikle üzerinde durulması gereken konuların başında gelmelidir. Müşteri İlişkileri Yönetimini’nin aksamadan ilerliyor olması, işletmenin gelişimi açısından da fayda sağlayacaktır.
Her şeyi bilmek mümkün değil ama bir yerlerde birilerinin bilmediklerini bilen birileri mutlaka vardır.
Girişimci vakıf ol-a-madığı konularda mutlaka çevresindeki ehil kişilere danışmalı, gerekli güce eriştiğinde de konunun uzmanlarıyla bağlantıya geçmelidir. Girişimcinin temel görevi her işe koşup, her şeyi en ince detayına kadar bilmek değil, işi kurmak ve işlerliği sağlayacak mekanizmaları oluşturmaktır. Sağlam bir organizasyon yapısı işletmenin sekteye uğramadan ilerlemesin sağlayacak önemli unsurlardandır.
*Reklamz Yönetim Kurulu Başkanı Orkun Tekin tarafından, Konuk Yazar olarak hazırlanan
bu metin, 15 Şubat 2009 tarihinde İP Dergisi'nde yayınlanmıştır.